- Tous les produits
- Sierplanten
- Meerjarige vaste planten
- Vaste planten
- SYMPHYTUM OFFICINALE
- Vaste planten
Bloei en groeiwijze
Gewone smeerwortel (Symphytum officinale) vormt een fors gewas van ruwbehaarde, lancetvormige bladeren. De plant wordt doorgaans 40 tot 100 cm hoog. Van mei tot augustus verschijnen hangende, buisvormige bloemen. De bloemkleur varieert binnen de soort van paars en roze tot bijna wit.
De bloemen worden bezocht door hommels en andere bestuivende insecten. Na de winter sterven de bovengrondse delen af, waarna de plant in het voorjaar opnieuw uitloopt.
Standplaats en toepassing
Deze vaste plant groeit het best in zon tot halfschaduw, op een voedselrijke bodem die voldoende vocht vasthoudt. Hij past onder meer langs natuurlijke oevers, in een ruime kruidentuin of in een informele beplanting waar zijn krachtige groei geen probleem vormt. Langdurig droge grond is minder geschikt.
Smeerwortel ontwikkelt stevige, vlezige wortels en kan zich na vestiging moeilijk laten verwijderen. Ook kleine achtergebleven wortelstukken kunnen opnieuw uitlopen. Kies daarom meteen een plaats waar de plant zich blijvend mag ontwikkelen. Uitgebloeide stengels kunnen worden teruggesneden wanneer uitzaaiing niet gewenst is.
Aandachtspunt bij gebruik
Hoewel smeerwortel vanouds als kruidenplant bekend is, is hij niet geschikt als eetbaar kruid. De plant bevat pyrrolizidinealkaloïden, die bij inwendig gebruik schadelijk kunnen zijn voor de lever.
Gewone smeerwortel groeit het best in een voedselrijke bodem die voldoende vocht vasthoudt. Een gevestigde plant kan een korte droge periode doorstaan, maar langdurig droge zandgrond is minder geschikt. Daar blijft het gewas kleiner en kunnen de grote bladeren snel slap worden. Voor een krachtige groei kiest u bij voorkeur een frisse tot vochtige bodem in zon of halfschaduw. Vermijd zowel structurele uitdroging als een standplaats waar de wortels permanent in stilstaand water staan.
Ja. Gewone smeerwortel kan na vestiging een fors en blijvend gewas vormen. De vlezige wortels zijn moeilijk volledig te verwijderen en achtergebleven wortelstukken kunnen opnieuw uitlopen. Daarnaast kan de soort zich door uitzaaiing verspreiden. Plant hem daarom niet vlak naast kleine of traag groeiende vaste planten. Terugknippen na de bloei beperkt de zaadvorming, maar verhindert niet dat de bestaande plant vanuit de wortels opnieuw uitloopt.
De buisvormige bloemen leveren voedsel aan verschillende bestuivende insecten. Vooral hommels bezoeken de hangende bloemen geregeld. Door de bloeiperiode van mei tot augustus kan gewone smeerwortel gedurende een groot deel van de zomer voedsel aanbieden. De werkelijke bloeiduur hangt af van de standplaats, het bodemvocht en eventueel terugknippen. In een natuurlijke beplanting combineert de soort ecologische waarde met een dicht, krachtig bladerdek.
Gewone smeerwortel past goed bij een vijver of natuurlijke oever wanneer de bodem er vochtig en voedselrijk is. Plant hem niet voortdurend onder water, maar op een plaats waar de wortelzone vochtig blijft zonder permanent te verdrinken. Houd voldoende afstand tot kleinere oeverplanten, want het forse blad en de krachtige wortelgroei kunnen zwakkere soorten verdringen. Voor kleine, strak aangelegde vijverranden is een minder groeikrachtige plant vaak beter beheersbaar.
Nee. Gewone smeerwortel wordt niet als eetbaar kruid aangeraden. De plant bevat pyrrolizidinealkaloïden, stoffen die bij inwendig gebruik schadelijke effecten op de lever kunnen hebben. Gebruik bladeren of wortels daarom niet in thee, salades of andere bereidingen. De historische toepassing van smeerwortel als geneeskruid verandert niets aan dit veiligheidsrisico. Voor medisch gebruik is advies van een arts of apotheker aangewezen.