- All products
- Sierplanten
- Sierstruiken
- Bladverliezend
- SAMBUCUS NIGRA 'MADONNA'
- Bladverliezend
Opvallend bont blad
Zwarte vlier (Sambucus nigra) 'Madonna' onderscheidt zich door zijn grijsgroene bladeren met een onregelmatige geel tot roomwitte rand. De bonttekening geeft de struik van het voorjaar tot de bladval een uitgesproken karakter. Het blad verspreidt de typische vliergeur wanneer het wordt gekneusd.
Deze bladverliezende cultivar vormt een afgeronde struik van ongeveer 2 tot 3 meter hoog. In juni verschijnen roomwitte bloemschermen. Bij voldoende vruchtzetting ontwikkelen zich daarna bessen die tijdens het rijpen van rood naar zwart verkleuren en door vogels worden gegeten.
Standplaats en snoei
'Madonna' groeit in de zon tot halfschaduw. Een voedzame, humusrijke bodem die voldoende vocht vasthoudt maar goed afwatert, is het meest geschikt. Langdurig natte of uitgesproken droge grond wordt minder goed verdragen. In de zon komt de bonttekening doorgaans het duidelijkst tot uiting, op voorwaarde dat de bodem niet uitdroogt.
Snoei is niet jaarlijks noodzakelijk. Verwijder in het voorjaar dood of zwak hout en dun oudere takken zo nodig uit. Een sterke snoei wordt verdragen, maar vermindert de bloei in dat jaar doordat een deel van de bloeiende twijgen wordt weggenomen.
Sambucus nigra 'Madonna' groeit doorgaans uit tot een afgeronde struik van ongeveer 2 tot 3 meter hoog. De uiteindelijke omvang hangt mee af van de bodem, standplaats en snoei. Op een voedzame, vochthoudende bodem groeit hij krachtiger dan op arme of droge grond. Door oudere takken geregeld aan de basis weg te nemen, blijft de struik luchtiger en compacter. Houd bij de aanplant voldoende ruimte vrij, zodat de natuurlijke struikvorm zich kan ontwikkelen.
De bonttekening blijft gedurende het groeiseizoen zichtbaar, maar de intensiteit kan variëren. In voldoende licht zijn de gele tot roomwitte bladranden doorgaans het duidelijkst. In diepere schaduw kan het blad groener worden. Een erg hete, droge standplaats kan lichte bladdelen sneller doen verdrogen. Kies daarom bij voorkeur een zonnige tot halfschaduwrijke plaats met een bodem die tijdens droge perioden niet volledig uitdroogt.
Ja, deze vlier verdraagt een stevige snoei, maar dat heeft gevolgen voor de bloei. Wanneer alle takken jaarlijks sterk worden ingekort, ontstaan vooral krachtige jonge scheuten en verschijnen er minder bloemschermen. Voor een evenwicht tussen bont blad, bloei en vruchten volstaat het meestal om dood hout te verwijderen en enkele oudere takken aan de basis weg te nemen. Voer deze onderhoudssnoei bij voorkeur in het vroege voorjaar uit.
Rijpe vlierbessen worden alleen na verhitting verwerkt, bijvoorbeeld tot sap, gelei of siroop. Rauwe of onrijpe bessen en andere plantendelen zijn niet geschikt voor consumptie. Voor een bruikbare oogst moeten de vruchten volledig zwart en rijp zijn. De vruchtzetting kan per jaar verschillen en vogels eten de bessen graag. 'Madonna' wordt daarom in de eerste plaats als bontbladige sierheester gekozen, niet als productieras voor een grote bessenoogst.
Een beperkte bloei kan het gevolg zijn van sterke voorjaarssnoei, te veel schaduw of een nog jonge plant. Door jaarlijks alle takken kort terug te zetten, worden ook twijgen verwijderd die bloemschermen zouden dragen. Laat daarom voldoende ongesnoeide takken staan en beperk de snoei tot het uitdunnen van oud, zwak of beschadigd hout. Ook een voedzame bodem en voldoende bodemvocht tijdens het voorjaar ondersteunen een normale groei en bloemvorming.